Ore Mbo’e Ypy Omboheko Mitã – aproximações aos conhecimentos e práticas para a construção da criança guarani na aldeia Pirajuy, Paranhos, MS - Pires, Valentim (2022)
Ñe’ẽ mbyky: Ko jeporeka arandúre, ohupytyse ha oheka tape, mba'eichaitépa mitã onhemboheko Guarani reko rupi ko Pirajuýpe, municipio Paranhos MSpe. Ombotuicha avei, temimonhare oikóva ou va’ekue heta tekohágui onhembyaty ko’ápe karai nhe’ẽme oje’e confinamento. Ko´ape ikatu ojetopa mbo´epy ava kuéra reko ha temimonhare kuéra reko. Jepytaso mbarete oῖ ko´ápe ahechauka haguã tekombo’e oῖha opaichagua temimonhare ou va’ekue mbytépe. Mba’eichaitéta ojejapo ko tembiapo hina: onhenhomonguetáta temimonhare ndie, mburuvicha ndie, nhamõi ndie, jarýi ndie etc. Mba’épa ojehupityse koágui: hesakã porã haguã mbo’epy Guarani reko ha imbarete jey haguã mitã rekovére. Ko ojehaíva ohechaukase oῖha teko mbo’ehápe yva temimonhare oikóa ko’apegui. Ojehu hina upéa mburuvicha karai ymã ombyatypa raka’e ava kuéra ko reserva Pirajuýpe oheja’uka haguã Guarani kuéra reko.